De Mystiek van de Changemaker: Een Reis door Wetenschap en Technologie

Deze editie gaat over mystiek, wetenschap, technologie, quantumfysica, de huidige staat van de wereld en de rol van de changemaker.

Ik heb mijn best gedaan om deze onderwerpen als een ware quantumverstrengeling aan elkaar te rijgen. Ik hoop dat het gelukt is. Zo niet, excuus.

Hier we go:

Het is juli 2023. Ik zit samen met goede vriend Ron van Es in een kleine studioruimte in Laat Bloeien Rotterdam. We hebben uitzicht op het Hofplein en wachten op onze gast. Enigszins gespannen, want deze gast is niemand minder dan Wouter van Oort. Journalist en nu chef opinie bij het NRC. Iemand die, vind ik, bijzonder mooie en belangrijke maatschappelijke onderwerpen aansnijdt met zijn artikelen.

Daar zaten we dan met z'n drieën. Het werd een mooi en open gesprek. Soms heb je dat in een mooi gesprek: dat er voor jezelf één samenvattende zin van overblijft. Een zinnetje dat blijft hangen. Een zin die je de rest van je leven meedraagt.

Het gesprek is overigens nog steeds hier terug te luisteren:

Door dit gesprek met Wouter en Ron werd deze zin voor mij:

We mogen als mensheid de mystiek weer gaan omarmen.

En misschien viel het samen met een eerdere ontmoeting dat jaar met Jeremiah Wolf van de Wolf-clan, die zei:

Jullie 'Europa' zijn als het hoofd van de wereld. Jullie denken en weten, maar jullie vergeten te voelen. Het wordt tijd dat jullie afdalen naar het hart en de buik. Herinneren wie jullie ten diepste zijn. Find your own song!

Dit soort ontmoetingen wakkeren iets aan, al is nooit helemaal direct helder wat. En dan gebeurt het. Een uitnodiging van een vriendin, waardoor deze herinnering weer tot leven komt.

Een goede vriendin nodigde me uit voor een avond met Peter Merry van Wyrd Technologies. De ingrediënten voor deze avond: bewustzijn, toekomst, mystiek en technologie. Ik wist niet precies wat me te wachten stond, maar misschien ken je het wel: er zijn mensen in je leven waarbij je één ding zeker weet; als ze je ergens voor uitnodigen, wordt het interessant. (Thanks Jenny!)

Wyrd: Wat Betekent Het?

Peter opende de avond om enige context en uitleg te geven over het woord Wyrd. In het Engels kennen we weird als raar of vreemd. Maar het woord heeft een eigen oorsprong. Het komt van het Proto-Germaanse wurdiz en draagt de betekenis van:

• Dat wat geschiedt.

• Het lot.

• De bestemming.

• Het ontvouwde verloop der dingen.

  
  

Houd deze woorden even vast in je gedachten.

Peter nam ons mee in een gedachte-experiment dat simpel klinkt maar verstrekkend is. We zijn als mensheid een route ingeslagen waarin we álles willen verklaren onder de lens van de wetenschap en de microscoop.

We willen het zien, we willen het meten, we willen het reproduceren. Want zodra we iets kunnen reproduceren, is het wetenschappelijk bewezen. En begrijp me niet verkeerd, ik vind de wetenschap fascinerend en het helpt ons niet alleen om de wereld te begrijpen. Het feit dat ik dit kan typen op een laptop, jij het leest op je mobiel en AI inmiddels mijn spelfouten corrigeert, hebben we te danken aan de wetenschap.

Maar wat als we de wetenschap ook eens benaderen vanuit het niet-weten? Vanuit dat wat we nog niet kunnen verklaren?

De Fascinerende Wereld van Quantumfysica

Peter maakte het bruggetje naar de oh zo interessante quantumfysica. Het domein waar de wetenschap ook zijn hoofd nog niet omheen krijgt. Laat staan deze jongen hier, die spontaan stuiptrekkingen krijgt bij het zien van natuurkundige formules. Desalniettemin, dit onderwerp blijft fascineren.

We werden meegenomen in de wereld van quantum entanglement; verstrengeling is denk ik het juiste Nederlandse woord. Twee deeltjes die uniek met elkaar verbonden zijn, entangled. Wanneer we deze twee unieke deeltjes splitsen en naar twee verschillende kanten van de wereld transporteren, dan gebeurt er iets wat we nu nog niet kunnen verklaren. Op het moment dat je iets verandert aan het ene deeltje, verandert het andere deeltje direct mee. Zonder tijdsverschil. Ze blijven verbonden, ongeacht de afstand.

Je zult begrijpen: bij mij gingen die mystieke radartjes op volle toeren. De kinderlijke nieuwsgierigheid werd aangewakkerd.

Een Onverwachte Ontdekking

Er kwam nog een schepje bovenop.

Hij vertelde hoe hij op een landgoed in Engeland de mogelijkheid kreeg om onderzoeksapparatuur en oude experimenten over te nemen van Princeton University. Apparatuur waarmee sinds de jaren zeventig geëxperimenteerd werd met de vraag: kunnen menselijke intenties iets meetbaars teweegbrengen in de fysieke wereld?

Huh, wat? Over mystiek gesproken. Hij had direct mijn onverdeelde aandacht.

Peter liet verschillende experimenten zien, ik deel er één als voorbeeld. Om met nieuwsgierigheid te kijken waar ze onder andere bij Princeton al decennia mee bezig zijn geweest.

https://www.youtube.com/watch?v=A9XWSc5e6as

Een machine met balletjes en buizen. De vraag was of mensen, puur op basis van hun gedachten of intenties, de balletjes iets meer naar links kunnen laten vallen. Of iets meer naar rechts. Duizenden mensen die deze vallende balletjes in opdracht meer naar links of rechts moesten sturen. Na jarenlang onderzoek bleken er anomalieën te ontstaan, statistische afwijkingen.

Laat dit balletje even vallen!

The Wyrdoscope: Een Persoonlijke Ervaring

Maar het werd nog persoonlijker.

Peter wilde ons iets laten ervaren. Hij heeft met Wyrd Technologies een apparaat ontwikkeld dat veranderingen in een ruimte meet: de Wyrdoscope. Ik doe de technologie hiermee tekort, maar dat is de samenvatting die ik ervan maak.

De Wyrdoscope voert continu een soort experiment uit, vergelijkbaar met het opgooien van een muntje. Statistisch gezien zou het zo moeten zijn dat als je maar vaak genoeg een muntje opgooit, de kans 50/50 is op kop of munt. Het apparaat voert continu een vergelijkbaar experiment uit.

Als dit apparaat in een lege kamer zou staan, zou je twee rechte lijnen naast elkaar moeten zien. Geen interventies. Ik heb hier onder een willekeurige grafiek gepakt van een bijeenkomst waar de Wyrdoscope gebruikt is.

Maar wanneer treedt er een anomalie op, die statistische afwijking?

Peter nodigde ons uit voor een experiment en tegelijkertijd waarschuwde hij ons: het werkt niet om met elkaar te denken: "We gaan de lijnen veranderen."

Vanuit de zaal werd geopperd om een gezamenlijke meditatie te doen. Een meditatie gericht op een mooi en plezierig moment in je leven. Vijf minuten met elkaar in een gezamenlijke meditatie. Peter pakte zijn technologie erbij. Grafiek op het scherm.

De uitkomst na deze vijf minuten: twee duidelijke pieken, oftewel statistische afwijkingen.

Er gebeurt dus iets in de ruimte. Maar wat? En dat is het spannende: dat weten ze/we (nog) niet.

Ik hoop dat ik deze ervaring op de juiste manier onder woorden heb kunnen brengen. En misschien is het wel zo'n gevalletje: hier had je bij moeten zijn om het te begrijpen.

Want wat betekent dit nu?

De Wyrdoscope gaat inmiddels de wereld over: bij systemische opstellingen, een bijeenkomst van de Dalai Lama of een voetbalwedstrijd van Arsenal. Het is Wyrd en weird tegelijk. Het richt zijn aandacht op het onbekende en het onverklaarbare. Het nodigt uit om niet door de wetenschappelijke microscoop naar dit fenomeen te kijken. Het nodigt uit tot verwondering en nieuwsgierigheid over het nog-niet-weten.

De Cyclus van de Mensheid

Het bijzondere is dat zelfs Dan Brown dit grote thema heeft omarmd in zijn allernieuwste bestseller. Een schrijver van dit formaat die deze 'ingewikkelde' materie behapbaar maakt voor mij als gewone lezer (en in een spannende verhaallijn à la de Da Vinci Code).

En dan nu de laatste brug.

De verwevenheid van de opgehaalde inzichten, technologie en alles wat Peter met ons deelde.

Hoe verhoudt dit alles zich tot de staat van de huidige wereld en jouw rol als changemaker?

Ik doe een poging ;-)

Peter liet een grafiek zien over hoe wij als mensheid ons in cycli ontwikkelen. Vooruitgang gaat altijd gepaard met stilstand. Stilstand wordt chaos. En chaos zorgt dat dingen kunnen oplossen en transformeren naar het volgende.

Leven wij nu in die tijd van chaos?

Ik geloof dat er altijd een bepaalde mate van chaos is, maar als ik nu naar buiten kijk, dan zie ik een systeem in verval. De structuren die we hebben gebouwd, blijken niet meer te werken. De chaos waarin we zitten, of die pas begint aan te breken, is een teken van transformatie.

Kijken we terug in de tijdslijnen van de mensheid, dan zien we dat dit een terugkerend patroon is. Heftig, maar ook niets nieuws dus. Vind ik ook wel een geruststelling op de een of andere manier ;-)

Jouw Rol als Changemaker

De tijd van chaos dus, waarin jij als changemaker in mijn ogen een belangrijke rol speelt.

Want jij werkt aan dat wat na die chaos mag gaan ontstaan.

Een nieuwe werkelijkheid die er nog niet is.

Iets wat nog niet zichtbaar is, maar wel voelbaar.

Misschien ben jij als changemaker wel een Wyrdoscope van vlees en bloed.

Op manieren die we nu nog niet begrijpen. Zoals die twee quantumdeeltjes aan weerszijden van de wereld die verbonden blijven, wat we er ook mee doen.

Entangled, verweven.

Verweven met de Toekomst

We hebben als mensheid een ongekende nieuwsgierigheid nodig om deze route vanuit die chaos te verkennen. Om niet alleen door die microscoop naar het huidige leven te kijken, maar om op een andere manier verbinding te maken met dat onzichtbare, de mystiek.

Met onze toekomst.

Kijken we over duizend jaar terug naar deze tijd, wat zouden we dan denken? Peter verwoordde het mooi: tjonge jonge jonge, wat hadden we het in die tijd toch mis, hè! Hoe het leven, het universum daadwerkelijk werkt.

Wat ik zo gaaf vind aan Wyrd Technologies, is dat ze het onbekende, het mystieke, verbinden aan wetenschap op een speelse wijze. Niet met antwoorden, maar met open vragen. Met de uitnodiging om nieuwsgierig te zijn.

Dus in tijden van chaos: let's get Wyrd, changemakers!

grz Michael